Oedeem Therapie

De oedeemfysiotherapeut behandelt en begeleidt patiënten met oedeem en de gevolgen van oedeem op bewegend functioneren in activiteiten en participatie. De oedeemfysiotherapeut heeft specialistische kennis op het gebied van anatomie en pathofysiologie van het lymfestelsel en het bloedcirculatiestelsel en maakt gebruik van metingen en vragenlijsten die alle factoren van het gezondheidsprobleem van de patiënt in kaart brengt.

Oedeem is een symptoom dat hoort bij verschillende ziektebeelden. Er kan sprake zijn van primair lymfoedeem, of het kan secundair ontstaan door overbelasting, afwijkingen of beschadigingen van het lymfe- en/of bloedcirculatiestelsel, of als gevolg van een medisch oncologische behandeling. Ook na een orthopedische ingreep, een trauma, of als gevolg van veneuze insufficiëntie in de bloedsomloop kan oedeem ontstaan. Oedeem kent men als acuut symptoom maar kenmerkt zich vooral door een chronisch en progressief beloop.

Naast de behandeling van het oedeem heeft de oedeemfysiotherapeut ook een belangrijke taak bij risicopatiënten in reductie van het risico op het ontstaan van het oedeem.

De patiënt met (risico op) oedeem komt bij de oedeemfysiotherapeut op verwijzing van een medisch specialist of de huisarts. Het accent bij behandeling door de oedeemfysiotherapeut ligt zowel op het verminderen van het risico op het ontstaan van oedeem als op het behandelen van aanwezig oedeem en de gevolgen van oedeem.

In het eerste geval bestaat de behandeling uit voorlichten, oefeningen aanleren, en adviezen geven voor zelfmonitoring en herkenning van symptomen.

In geval van behandelen van aanwezig oedeem wordt in een oedeemfysiotherapeutisch behandelplan onderscheid gemaakt tussen een initiële kortdurende intensieve fase en een onderhoudsfase. De initiële kortdurende intensieve fase is expliciet gericht op actieve behandeldoelen zoals volumereductie en het aanleren van zelfzorg- en oefenvaardigheden. Dit gebeurt door speciale massagetechnieken te gebruiken en door middel van zwachtelen.

Wanneer het oedeem optimaal gereduceerd is en zich stabiliseert wordt geleidelijk overgegaan op de behandelingsonderhoudsfase die zich voornamelijk richt op wat de patiënt zelf kan doen met betrekking tot behoud van het verkregen resultaat (zoals het aanmeten van een compressiekous of -mouw voor het aangedane ledemaat), preventie van oedeem gerelateerde complicaties, voortzetten van de oefeningen of beweegprogramma’s, controlemomenten en het functioneren van de patiënt in de samenleving.

Voor iedere oedeempatiënt verloopt dit behandelproces verschillend door de al eerder genoemde persoonlijke kenmerken en hulpvraag.  

(bron: KNGF website)